Hỏi: xin cha nói rõ những tội
nghịch điểu răn thứ nhất phải tránh.
Trả lời:
Điều răn thứ Nhất dạy chúng
ta phải thờ phượng một mình Thiên Chúa trên hết mọi sự để được cứu rỗi và hưởng
Thánh Nhan Người trên Nước Trời mai sau. Phải thờ lạy Chúa vì đức tin đã cho ta
xác tín Người là Đấng đã tạo dựng muôn loài muôn vật hữu hình cũng như vô hình,
trong đó đặc biệt có con người là tạo vật được dựng nên "theo hình ảnh của
Chúa" với hai đặc tính có lý trí và ý muốn tự do (free will) mà không một
tạo vật nào khác có được.
Qua Ông Mô-sê, Thiên Chúa
đã nói với dân Do Thái xưa kia như sau: “Ta là Đức Chúa, Thiên Chúa
của ngươi, đã đưa ngươi ra khỏi Ai cập, khỏi cảnh nô lệ. Ngươi không được có thần
nào khác đối nghịch với Ta…” (Đnl 5:6-7)
Trên đây là nội dung Điều
Răn thứ nhất trong bản 10 Điều (Decalogue) mà Thiên Chúa đã trao cho Ông Môsê
để truyền lại cho dân Do Thái tuân giữ như Giao Ước của Người với họ để họ được
chúc phúc và được sống muôn đời.(Đnl 5). Mười Điều Răn này vẫn được áp dụng cho
dân Chúa từ thời Cựu Ước cho đến ngày nay. Nhưng cần phải nói ngay ở đây một lần
nữa là sở dĩ Thiên Chúa truyền Lề Luật cho con người tuân giữ là vì phúc lợi của
con người chứ tuyệt đối không phải vì lợi lộc nào của Chúa, khiến Người phải
ngăn cấm con người không được làm hay phải làm những điều ghi trong Mười Điều
Răn mà con người phải thi hành để được chúc phúc.
Chúa Giêsu đã nhắc lại điều
răn thứ nhất và cũng là điều răn quan trọng nhất khi Chúa trả lời cho một luật
sĩ thuộc nhóm Pharisi và Xa-đốc xưa kia như sau: “ngươi phải yêu mến Đức Chúa,
Thiên Chúa của ngươi hết lòng, hết linh hồn và hết trí khôn ngươi. Đó là điều
răn quan trọng nhất và là điều răn thứ nhất.” (Mt 22: 37-38).
Yêu mến một mình Thiên Chúa
trên hết mọi sự có nghĩa là chỉ tôn thờ và yêu mến Người trên hết mọi thần linh
khác của những người không chia sẻ một niềm tin với người tín hữu Chúa Kitô
trong Giáo Hội Công Giáo. Nói khác đi, là tín hữu Công giáo thì không được tin
và kêu cầu đến một thần linh nào khác ngoài Thiên Chúa Ba Ngôi ra. Chỉ có Ngài
là Thiên Chúa duy nhất, Đấng cầm quyền cai trị vũ trụ và sự sống của mọi tạo vật,
và nhất là đã cứu chuộc con người nhờ Chúa Kitô, tức Ngôi Hai Thiên Chúa đã xuống
thế làm Con Người để "hiến mạng sống mình làm giá chuộc cho muôn người."(
Mt 20: 28)
Như vậy, ngoài Thiên Chúa
Ba Ngôi mà chúng ta phải tôn thờ, Đức Trinh Nữ Maria, dù là Mẹ Thiên Chúa
(Theotokos), Mẹ của Giáo Hội, Thánh Cả Giuse cùng các Thánh nam nữ khác trên
Thiên Đàng chỉ là những mẫu gương sáng ngời cho ta noi theo để nên thánh và nhờ
cậy cầu bàu trước Tòa Chúa mà thôi, chứ không phải là đối tượng chính của lòng
tin và tôn thờ (adoration). Đối tượng chính của lòng tin yêu và tôn thờ phải là
Thiên Chúa Ba Ngôi, trong khi chúng ta cũng yêu mến và tôn kính (veneration) Đức
Mẹ, Thánh Cả Giuse và các Thánh nam nữ trên Trời nữa.
Do đó, từ góc độ thần học
và đức tin này, mọi người tín hữu Chúa Kitô trong Giáo hội Công Giáo cần phải
tránh xa mọi hình thức tin tưởng hay trông cậy trái nghịch với Điều răn thứ nhất
trên đây thể hiện qua những thực hành sai trái và có tính cách mê tín dị đoan
sau đây:
1. Thờ các ngẫu tượng (idolatry):
Điều răn thứ nhất cấm tôn
thờ bất cứ thần linh (idols) nào ngoài Thiên Chúa ra như thờ thần cây đa, thần
bếp, thần hỏa, thần nước, thần tài,v.v. Mặt khác, người Công giáo cũng không thể
nói ba phải rằng: Đạo nào cũng tốt, Thần linh nào cũng đáng kính, nên có thể
đem trưng bày trên bàn thờ ở nhà ảnh tượng Chúa, Đức Mẹ chen lẫn với các tượng
Đức Phật, Đức Không Tử, Lão Tử, Mohammeh (của Đạo Hồi) v.v. Chúng ta tôn trọng
niềm tin của các tín đồ khác, nhưng không cùng chia sẻ niềm tin của họ về Đấng
họ tôn thờ, như chúng ta tin và tôn thờ Thiên Chúa của chúng ta.
Do đó, người Công giáo mà
trưng ảnh tượng bất cử thần linh nào khác là lỗi phạm điều răn thứ nhất dạy thờ
phượng một mình Thiên Chúa mà thôi. Lại nữa, nếu vì xã giao mà phải tham dự các
buổi lễ của các tôn giáo khác, hay đến viếng người chết ở nhà quàn (funeral
home), người Công giáo không được phép bái lạy các tượng Đức Phật, Đức Khổng Tử
hay bất cứ ảnh tượng nào mà các tín hữu bạn tôn thờ. Đó là niềm tin của họ,
chúng ta tôn trọng, nhưng không chia sẻ niềm tin với họ như đã nói ở trên.
Cũng cần nói thêm là, để tỏ
lòng tôn kính, tôn thờ một mình Chúa trên hết mọi thần thánh, kể cả Đức Mẹ và
Thánh Cả Giuse, người Công giáo, mỗi khi vào nhà thờ, phải bái quì thờ lạy Chúa
Kitô đang hiện diện cách bí nhiệm cùng Chúa Cha và Chúa Thánh Thần trong Mầu
Nhiệm Ba Ngôi và trong bí tích Thánh Thể nơi Nhà Tạm (Tabernacle) trước khi
quay sang chỗ trưng bày thánh tượng Đức Mẹ, Thánh Cả Giuse hay Thánh Nam nào Nữ
khác. Đây là hành vi đức tin thể hiện lòng tôn thờ một mình Thiên Chúa Ba Ngôi
trên hết mọi thần thánh khác, và chắc chắn làm đẹp lòng Chúa, Đức Mẹ và các
Thánh Nam nữ đang chầu trực, ngợi khen Chúa trên Thiên Đàng.
2- Tội phạm thánh (Sacrilege):
Được coi là lỗi đức thờ phượng,
tức điều răn thứ nhất những hành vi sau đây:
A- đang khi có tội trọng,
chưa được tha qua bí tích hòa giải mà dám rước Mình Máu Thánh Chúa Kitô, hay cử
hành thánh Lễ Tạ Ơn (linh mục) đều mắc tội phạm thánh. (x. giáo luật số 916)
Thánh Phaolô cũng nói rõ tội
này như sau "Vì thế, bất cứ ai ăn Bánh này và uống Chén của Chúa cách bất
xứng thì cũng phạm đến Mình và Máu Chúa. Ai nấy phải tự xét mình, rồi hay ăn
Bánh và uống Chén này," (1 Cor 11: 27-28)
B- Ai ném bỏ Mình Thánh hay
lấy Mình Thánh về nhà để làm việc mê tín là phạm thánh... và bị vạ tuyệt thông
tiền kết (x giáo luật số 1367). Ngoài ra, cũng kể là phạm thánh những hành vi
bất kính như đạp chân lên, hay quăng vào thùng rác các ảnh tượng Chúa, Đức Mẹ
và các Thánh hoặc các đồ dùng đã được làm phép như bình đựng Mình Thánh (
Ciborium) chén lễ (chalice) khăn thánh (purificator, corporal)... Mặt khác,
cũng được kể là phạm thánh ai hành hung Đức Thánh Cha (mắc vạ tiền kết, giáo
luật số 1370 & 1) và các vị có chức thánh hay lời khấn như linh mục, Giám mục,
tu sĩ .
C- Sau nữa, cũng được coi
là tội phạm thánh những ai phá hủy nơi thờ phượng như nhà thờ, Tu viện và nhà
nguyện công (Public chapel) kể cả giết người và làm việc ô uế (dâm dục) trong
nơi thờ phượng. Giết người và làm chuyện ô uế ở nơi khác thì chỉ có tội sát
nhân và tội dâm dục, nhưng nếu phạm các tội này ở nơi thờ phượng thì mắc thêm tội
phạm thánh nữa.
3- Bói toán và ma thuật
(divination and magic): tất cả những hình thức mê tín như bói toán, coi chỉ
tay, bói bài, tử vi (horoscope) chiêm tinh, (astrology) phong thủy địa lý, phù
thủy (sorcery) đồng bóng…. đều là các việc lỗi nghịch điều răn thứ nhất, tức vi
phạm niềm tin vào một Thiên Chúa toàn năng duy nhất, Chủ Tể của mọi loài, và là
Đấng luôn quan phòng đời sống con người và vạn vật theo sự khôn ngoan và nhân hậu
tuyệt vời của Ngài. Vì thế, khi tin và thực hành các hình thức mê tín trên đây,
người ta đã tìm đến một hay nhiều quyền lực khác trong vụ trụ hữu hình này thay
vì chỉ tin cậy một mình Thiên Chúa mà thôi. Vì thế, người tín hữu Chúa Kitô phải
tránh xa các hình thức mê tín trên đây, vì làm những việc này là chứng tỏ không
tuyệt đối tin tưởng vào một mình Chúa là Đấng duy nhất ban phát mọi ơn lành và
làm chủ vận mạng con người và vũ trụ.(SGLGHCG, số 2115-2117). Thánh Kinh đã lên
án tội bói toán, phù thủy, và thờ ngẫu tượng, đồng bóng như sau:
“giữa anh em không được thấy
ai làm lễ thiêu con trai, con gái mình, không được thấy ai làm nghề bói toán,
chiêm tinh, tướng số, phù thủy, bỏ bùa, ngồi đồng cốt, gọi hồn. Thật vậy, nếu
ai làm điều ấy thì là điều ghê tởm đối với Đức Chúa, và chính vì những điều ghê
tởm đó mà Đức Chúa, Thiên Chúa của anh em đã trục xuất các dân tộc ấy cho khuất
mắt anh em.” (Đnl 18: 10-12).
Hoặc:
“Khi người đàn ông hay đàn
bà nào có ma nhập thần ám thì phải bị xử tử, người ta sẽ ném đá chúng, máu
chúng đổ xuống đầu chúng.” (Lêvi 20:27) và “đàn bà phù thủy, ngươi không được để
cho sống.” (Xh 22:17)
Tuy nhiên, những lời dạy
trên đây chỉ nhằm nhấn mạnh đến việc cấm làm những chuyện mê tín trái đức tin
như gọi hồn người chết, đồng bóng, phù thủy... chứ không đòi phải thi hành theo
nghĩa đen là giết hại ai làm những việc đó.
4-Mê tín dị đoan
(superstitions):
Phải kể là tội nghịch điều
răn thứ nhất các hình thức mê tín dị đoan có trong mọi nền văn hóa như tin con
số 9, kiêng số 10, số 13, kiêng chụp hình 3 người, tin ra ngõ gặp đàn bà thì
xui, mèo đến nhà thì khó, chó đến thì sang… đeo bùa ngãi, xin sâm, xin quẻ, tin
12 con vật cai trị vận mạng con người và vũ trụ v.v. Những tin tưởng này đều
tuyệt đối không có cơ sở giáo lý, và đức tin nào, nên người tín hữu Chúa Kitô
phải xa tránh mọi tin tưởng và thực hành sai trái nói trên để tuân giữ cách
nghiêm túc Điều răn thứ nhất dạy ta phải tin và thờ phượng một mình Thiên Chúa
Ba Ngôi mà thôi.
Tóm lại, mọi hình thức đưa
đến tin tưởng vào một quyền lực hay thần linh nào ngoài Thiên Chúa ra đều là tội
phạm đến Thiên Chúa là Đấng duy nhất ta phải tôn thờ và cầu xin mọi ơn lành hoặc
giúp tránh những sự dữ, tai họa cho hồn xác trong cuộc sống trên trần thế này.
Nhưng cho được xin ơn Chúa cách hữu hiệu, Giáo Hội dạy mọi tín hữu hãy chạy đến
cùng Đức Mẹ, Thánh Cả Giuse và các Thánh Nam Nữ để xin các ngài nguyện giúp cầu
thay cho ta trước Tòa Chúa. Nghĩa là tuyệt đối không thể nhờ thầy bùa, thầy
pháp, thầy bói, thầy địa lý, phong thủy hay chiêm tinh gia nào có thể giúp xoay
chuyển được số mệnh hay giúp tránh tai ương, hoạn nạn cho con người ở đời này. Ấy
là chưa nói đến những tai họa bất ngờ có thể xảy ra chỉ vì tin và nghe lời các
thầy này và các tiên tri giả (đầy rẫy ở khắp nơi) chỉ vẽ tầm bậy, khiến đưa
chân vào hiểm họa không ngờ nữa. Cụ thể, cách nay hơn mười năm, một nhóm 20 tín
đồ của giáo phải Cổng Trời (Heaven Gate) bên California đã tự sát tập thể vì
nghe lời "giáo chủ" của họ "tiên tri " tầm bậy là sắp tận
thế rồi nên phải chết nhanh đi để được lên Thiên Đàng!
Người tín hữu Công giáo phải
quyết tâm xa tránh những tin tưởng và thực hành sai trái nói trên để sống đẹp
lòng Chúa và nói lên niềm tin của mình vào Một Thiên Chúa toàn năng, đầy lòng
nhân ái, và là Nguồn duy nhất ban phát mọi ơn lành, an vui và hạnh phúc cho con
người.
Lm Phanxicô Xaviê Ngô Tôn
Huấn.