Làm
biếng: Làm linh mục rồi nên không thèm dạy giáo lý nữa,
chưa kể dần dà sinh ra làm biếng ngồi tòa giải tội
theo lịch kỳ. Nếu không được hàng ngày thì phải hàng
tuần chứ.
Cha
Gioan Nguyễn Vũ Việt, một tân linh mục Việt Nam ở hải
ngoại trong thánh lễ tạ ơn ngày 19-5-2013 đã minh nhiên
với cộng đoàn rằng “tôi muốn là linh mục hơn là làm
linh mục”. Chắc hẳn ngài muốn sống căn tính linh mục
chứ không phải làm những việc của linh mục như một
công chức thi hành bổn phận. Tuy nhiên hạn từ “làm”
trong tiếng Việt lại mang nhiều nghĩa ở nhiều ngữ cảnh
khác nhau, chẳng hạn như hạn từ “làm người” thì
phong phú hơn rất nhiều.
Nhân
dịp khai giảng năm học mới, cùng với một số thầy cô
trong Ban Giáo Dục Kitô giáo của giáo phận đi thăm vài
cơ sở giáo dục như là nhà trẻ, nhà lưu trú…có vị
nữ tu bề trên một cộng đoàn kể với tôi một chuyện
“thật như bịa” như sau: Vừa qua con đi dự Thánh Lễ
tạ ơn một cha mới thuộc Hội Dòng Gioan Boscô ở Pleiku.
Cha giảng Lễ là nghĩa phụ của tân linh mục đã nói với
người con thiêng liêng rằng: “Hôm nay xin được có đôi
lời với tân chức trong tình thân “cha-con”, vì mai này
hai chúng ta dần dà thành anh em trong tình huynh đệ linh
mục thì có cái gì đó ngần ngại khi muốn tỏ bày “kiểu
thẳng ruột ngựa”.
Hôm
nay cha đã là linh mục thì xin cha lưu ý kẻo bị cám dỗ
làm ba điều này:
1.
Làm tiền: Dâng Lễ, cử hành các bí tích…vì tiền. Vì
nhu cầu xây dựng cơ sở vật chất hay tổ chức các sinh
hoạt…nên lao mình vào việc kiếm tiền.
2.
Làm biếng: Làm linh mục rồi nên không thèm dạy giáo lý
nữa, chưa kể dần dà sinh ra làm biếng ngồi tòa giải
tội theo lịch kỳ. Nếu không được hàng ngày thì phải
hàng tuần chứ. Một tuần phải có một buổi nào đó
được ấn định để bà con đến lãnh nhận ơn hòa
giải. Xin đừng đợi đến dịp Lễ trọng như Chầu
lượt, Giáng Sinh hay Phục Sinh mới mời anh em linh mục
chung quanh đến “oánh trận” một buổi rồi sau đó hỉ
hả cụng ly mừng chiến công. Bàn phím, màn hình vi
tính…rất dễ cám dỗ chúng ta có cớ để mà làm biếng
thăm viếng giáo dân, chăm nom người già, kẻ liệt…
3.
Làm tàng: Đã làm linh mục rồi thì rất dễ bị cám dỗ
“làm cha” thiên hạ. Linh mục, tuổi đời chưa đến
bốn hay năm mươi mà lại nạt nộ quát tháo trẻ em lẫn
người cao tuổi, la mắng to tiếng với giáo lý viên lẫn
cả với quý vị hội đồng giáo xứ…không là chuyện
thi thoảng hay là họa hiếm mà như ngược lại. Chắc
chắn điểm thi môn “đạo đức nhân bản” của các
ngài không một ai dưới trung bình, mà rất có thể thảy
đều đạt điềm gần tuyệt đối, thế nhưng điểm thực
hành ở mức nào thì cần khiêm tốn lắng nghe nhận định
của bà con giáo dân và của các tu sĩ nam nữ đã từng
cộng tác.
Sau
khi kể chuyện xong, vị bề trên ấy hỏi tôi rằng cha có
làm ba cái điều kia không. Tôi thành thực trả lời là
“khi ít khi nhiều, khi nào cũng có” và không làm cái
này cũng có làm cái kia. Thế là bà sơ cười hể hả.
Thiết
tưởng rằng đã dùng lời “để lật, để nhổ, để
hủy để phá” cần phải dùng cả lời “để xây và
để trồng” thì sẽ sinh hiệu quả hơn như lời đã
phán với ngôn sứ Giêrêmia (x.Gr 1,10). Mạo muội xin góp
thêm ba “cái làm” theo chiều kích trồng và xây như
sau:
1.
Làm chứng (x.Mc 1,22): Đức Thánh Cha Phaolô VI và Đức
Gioan- Phaolô II thường nhấn mạnh rằng ngày nay người
ta thích nghe theo (nghe và sống theo) các chứng nhân hơn là
các nhà giảng thuyết. Nếu sở dĩ người ta nghe theo các
nhà giảng thuyết vì trước hết họ đã là những chứng
nhân (đã sống điều mình rao giảng). Trước khi được
truyền chức linh mục, các tiến chức được Hội Thánh
căn dặn: “Khi suy gẫm luật Chúa, các con hãy chú tâm
tin điều các con đọc, dạy điều các con tin và thi hành
điều các con dạy” (x.Nghi thức phong chức linh mục).
Chắc hẳn không một linh mục nào muốn hứng lấy lời
của Chúa Kitô khi Người nói về một số lãnh đạo Do
Thái giáo thời bấy giờ: “Các kinh sư và các người
Pharisiêu ngồi trên tòa ông Môsê mà giảng dạy. Vậy
những gì họ nói thì anh em hãy làm, hãy giữ; nhưng đừng
theo hành động của họ mà làm, vì họ nói mà không làm.
Họ bó những gánh nặng mà chất lên vai người ta, nhưng
chính họ lại không buồn động ngón tay vào.”(Mt
23,2-4).
2.
Làm gương (x.Ga13,1-15): Dĩ nhiên gương ở đây phải
là gương sáng chứ không phải là gương mù gương tối.
Nói đến gương sáng thì chúng ta dễ liên tưởng đến
hành vi yêu thương phục vụ trong khiêm hạ và tự hủy
của Chúa Giêsu đêm tiệc ly khi cúi xuống rửa chân cho
các môn đồ. Xin đừng quên việc rửa chân là việc của
các người hầu, người nô lệ gần tương tự như các
cung nữ các công công phục dịch đức vua, hoàng hậu…
trong các cung đình. Nếu lỡ hầu hạ, phục dịch chủ
mình không cẩn thận, có chút gì sơ suất thì phải nhanh
chóng tự vả mặt thú lỗi: “nô tài đáng chết, nô tài
đáng chết”. Gương muốn được sạch và sáng thì phải
được rửa, được lau chùi liên tục.
3.
Làm liên lĩ (x.Ga 5,1-47): Hai từ liên lĩ không chỉ có
nội hàm là sự chuyên chăm mà còn bao hàm cả cái tâm,
cái lòng của người thi hành công việc. Tuy nhiên hàng
linh mục cần phải làm liên lĩ việc gì? “Anh em hãy làm
việc này mà tưởng nhớ đến Thầy”(Lc 22,19). Ở đây
không muốn nói đến việc dâng Thánh Lễ theo kiểu “làm
Lễ”, nhưng muốn nhấn mạnh đến việc sống Bí Tích
Thánh Thể. Rất có thể có đó và còn đó chuyện “làm
tiền” cả khi “làm Lễ”, nhưng đã sống bí tích
Thánh Thể thì không thể có chuyện đó được. Hãy làm
liên lĩ việc này là dùng chính con người, xác thân của
mình để sống tình liên đới với tha nhân, sẵn sàng
gánh lấy trách nhiệm của đồng loại, nhất là trong
những yếu đuối, tội lỗi của họ. Tự nguyện “bị
nộp” vì nhau là nghĩa cử yêu thương tỏ tình liên đới
sâu xa. Hãy dùng chính máu thịt của mình để giúp nhau
được thanh sạch và được sống và sống dồi dào.
Trong Thánh Lễ thì các tư tế đọc bằng lời, nhưng mong
sao trong cuộc sống các ngài có thể nói bằng hành động:
“Này là Mình Ta… Này là Máu Ta…”
Trong
chuyện trồng trọt thì việc cuốc đất, lật cỏ là
việc phải làm nhưng nếu chỉ chăm chăm làm cỏ mà quên
trồng cây thì rồi cỏ lại mọc um tùm. Hy vọng rằng
nếu nỗ lực làm ba “cái làm” theo chiều kích tích cực
thì khi cây đã vươn cành, lá đã xum xuê thì cỏ dại sẽ
vì thiếu ánh sáng mà héo úa dần đi.
Lm
Nguyễn Văn Nghĩa HT71
Gia
đình Cựu Chủng sinh Huế
